Sunday, January 29, 2012

A walk on the wild side

A walk on the wild side

The caravan cautiously passed through the arid landscape of Balochistan. Sand dunes, piles of rock and expanses of tall, dried grass — the last a reminder of the healthy monsoon that had visited earlier — stretched to the horizon. It was dusk and the travellers were wary of the elusive shadows that moved in the grass like phantoms at the edge of their vision. The setting sun itself was an enemy, painting the grass in hues of red, saffron and magenta — perfect camouflage for the stalkers hiding in it.

The men of the caravan held their weapons ready to face an ambush from what could have been a lone attacker or a horde of killers.
This is not the present, but rather a scene from centuries past. The travellers are not an FC convoy or transporters carrying Nato supplies, but nomads searching for pasture, or else traders plying an ancient route. And the predators are not militants, insurgents or bandits but the wolves, cheetahs and lions that once ruled this land.

I won't blame you for thinking that this is the figment of an imagination running wild. But the reality is that the territories which now comprise Pakistan once boasted of wildlife rivalling that of today's African safaris!

Can't outrun extinction
Once a healthy population of Asiatic cheetahs patrolled huge tracts of land from Arabia and Iran to Central Asia and India — and present-day Pakistan was smack in the middle of its territory. So common were cheetahs in the subcontinent that even their name fact comes from the Sanskrit "chitra kayah", meaning speckled or spotted (chitra) and body or form (kayah). The same is true for the Chital — the spotted deer of the Indian subcontinent. Being the fastest land animal, the cheetah could easily catch up with the Chital when these two shared territory. Speed, however, could not save it from near extinction in Asia — less than 100 are believed to be alive today, and almost all are in the Iranian deserts bordering Pakistan. In contrast to the spotted predator, its spotted prey has been able to survive in India's riverine forests as well as new habitats worldwide where it has been introduced.

Due to its relatively less aggressive nature and potential for being trained, the Asiatic cheetah was used for hunting by the nawabs and rajas of India and the Bedouins of Arabia alike. However, no raja could rescue it from other hunters and from human encroachment on its territory.
Given that the cheetah became virtually extinct in Pakistan only within the past 50 years, it's no wonder that anecdotes about a cheetah's speed and agility are still common in folk tales and that it frequently appears in the ad campaigns of clever marketeers. This spotted feline is also immortalised in local street lingo, and being called a 'cheetah' is something to be proud of.

The King is dead, long live the logo!
Next on the Pakistani safari of yore we have, or rather had, the Asiatic lion which once ranged from Europe to the North Eastern regions of India.
With its impressive roar and shaggy mane, the lion has sparked the imagination of painters and poets — and at least one Pakistani political party. While it no longer stalks its ancient habitat, it features in folklore, children's stories, religious mythology, and the flags and coats-of-arms of numerous nations throughout Europe and Asia.

West of Pakistan, the Persian rulers regarded the lion as a symbol of power and various dynasties used the Sher-o-Khurshid insignia, where a lion appears with the sun in the background. Sometimes a sword — "Shamsheer" — is also present, at times in the lion's forepaw. In fact, it wasn't until the 1979 revolution that the lion finally disappeared from the Iranian flag. In ancient India, the Asiatic lion appears on the "Lion Capital of Ashoka", an ancient structure from which the national emblem of India is adapted. Ashoka's lions appear everywhere in India, from currency notes to postage stamps. That is how deeply rooted the Asiatic lion is in the cultures both east and west of Pakistan, which itself was once lion country.
And the lion still lives in Pakistan, albeit as a logo. The Asiatic lion can be observed in regal pose looking down on nine-to-fivers from its perch atop buildings in Pakistan's financial hubs, as modified versions of the Persian "Sher-o-Khurshid" insignia have been incorporated into the logos of Habib Bank Limited, Habib Metropolitan Bank and others.

In Karachi, the British installed a huge marble statue of Queen Victoria in the gardens of Frere Hall. The statue was guarded by graceful Asiatic lions cast in dull metal. Ironically, the lions were first moved to the zoo and then removed from public sight altogether. Decades later, I was pleasantly surprised to find one of them basking in the sun in the backyard of Mohatta Palace. Queen Victoria stood beside it, melancholically covered in dust, and with a broken nose, her 'pride' like those of the lions' — now history. The fate of the real Asiatic lions in Pakistani territories is no less tragic. The last of the species was killed in 1842 near Kot Diji in Sindh.

In the early 1900s the nawab of Junagadh, a princely state that is now part of the Indian state of Gujrat, discovered that only 13 lions remained in his kingdom. He was so concerned that he declared the Gir forest as a protected area for preserving the Asiatic lions. Today, the nawab's estate is gone, but thanks to him, the Gir Forest National Park is the only place on the planet where the lion kings of Asia still rule. According to the latest lion census carried out in 2010, more than 400 lions inhabit the park and its surroundings.

The Persian word sher specifically refers to lions. However, in India it has come to mean both lion and tiger. With the near extinction of the Asiatic lion, even the Hindu deity Durga, often called Maa Sheranwali, is mostly depicted sitting on a tiger and only occasionally riding a lion! Similarly, the Hindi word for tiger — 'wagh' or 'bagh' — is interchangeably used for lions as well. The British who ruled India also fell victim to this confusion. Rudyard Kipling once came across an Afghan prince who had adopted the title of 'Sher Khan'. This title had originally been given to Sher Shah Suri, the original 'lion king', a few centuries earlier, after he had killed a tiger single-handedly. The logic was that only a lion, the king of the jungle, could kill a tiger — hence Sher Khan, The Lion King. However, when Kipling sat down to write The Jungle Book — lo and behold, his 'Sher Khan' turned out to be a Bengal tiger! Unlike people, it seems misunderstandings do not need a visa to cross borders. In fact, the confusion continues within Pakistan as well, and the PML-N's 'Sher' is also sometimes a lion and at others a tiger!

A bull in blues
Next in our safari we have an animal which, like the lions, has to cope with both the threat of extinction and identity crisis. Meet the Nilgai, literally meaning the blue bull.

I grew up listening to stories of my grandfather hunting these creatures. Once his cousin shot a forest officer's prized horse at dusk as it came to have a drink at the watering hole after grazing in the woods. The guilty lad said he thought the horse was a Nilgai!

The shooting had to be followed-up with an extensive cover-up to avoid the wrath of the officer, but the story always left me perplexed. As a child, I imagined a Nilgai to be a fat cow in Smurf blue and hence could not fathom a horse being mistaken for one. Since then, I've had the fortune to observe quite a few Nilgai in Pakistan albeit either in private collections or public zoos. The Nilgai is actually neither a horse nor cattle but an antelope — the largest Asian antelope for that matter and is second in size only to the African eland. In hindsight, it is very much possible to confuse its "hind side" for a horse's in a shady wooded area at twilight. However, I still suspect there was some youthful mischief and the general mood of the Independence-movement that decided the poor horse's fate.

Today, Nilgai survive in small numbers in the wild in Pakistan along the Eastern border with India. Sightings are reported around the Nagarparkar area and near Bahawalpur. When imported lions were released in a protected enclosure in Lal Suhanra National Park, Bahawalpur, some Nilgais were reported to have been enclosed accidentally — their outcome? Let's just say the lions took their share.

The dilemma of a horn
Mistaken identities have had disastrous consequences for some species. For centuries, Western cultures searched for a shy mythical creature with magical powers. The creature was said to be similar to beautiful white horses with silky flowing manes and poetic eyes. Its distinguishing feature was a single horn on the forehead. Enter — the unicorn!

During the dark ages, there was great demand for unicorn horns in Europe which were required to prepare various magical potions and pseudo-medical concoctions. Quacks satiated this demand with the excavated tusks of long-extinct mammoths and those of Narwhal whales killed specifically for the purpose. All this carried on until the famous explorer Marco Polo came across a bulky two tonne creature with dark greyish armoured skin and short stumpy legs. Unfortunately, the Indian rhinoceros seen by Polo had the distinct single horn on its forehead. The West had finally found its unicorn in the Rhinoceros "Unicornis" — the scientific name given to the Indian rhino. Already in demand in Asian cultures for ancient medicines and ornamental reasons, rhino horns now had a new market, and rhinos had a new set of enemies.

No safari, not even a Pakistani one would be complete without rhinos. The Indian rhinos once roamed freely throughout Punjab and the Indus plains, and their importance for the ancient Indus civilisation can be judged from the seals on display at the Moenjodaro museum. Another famous explorer, Ibn-e-Batoota, also wrote about them in travel notes for territories now comprising Pakistan. These four-legged tanks were once even hunted by Emperor Babur near Peshawar. Scenes from these hunts have been preserved in Mughal miniatures and adorn the walls of museums. According to IUCN's Red List, the Indian one horned rhinoceros is 'vulnerable' — a classification just below "endangered' — primarily due to some areas in India in which it is strictly protected.

Hunting rhinos was not the only way the Mughals passed their time. They were fond of beautiful and practical architecture too. All across the Indian subcontinent, forts and walled cities they built have been influenced by one animal more than any other — elephants. Mughal buildings, especially forts, owe much of their enormity to these gentle giants which the emperors used as royal carriage as well as a weapon of war. I much awed by the 'Haathi Gate' of Lahore's Shahi Fort and upon research, it dawned on me that many other forts and palaces across Indo-Pakistan have similarly huge passageways with the same name.

Wild elephants were always more common in the lands east of the Indus. They roamed the rain forests and toiled away as domesticated beasts of burden and as engines of war. Centuries before the Mughals, Europeans had their first glimpse of these creatures as weapons of war during Alexander's face-off with Raja Porus in the Battle of Hydaspes (Jhelum). Today, not a single wild Asiatic elephant remains in Pakistani territory and only a few remain in captivity.

Paradise Lost
The empires of Alexander, the Mughals, the British and others, all reached their zenith and then disintegrated into fragments and faded into
history. The only 'kingdom' to have survived them all is the animal kingdom. But that too, is now engaged in a battle for survival which it seems to be losing. The fragmentation of ranges has already taken place and what were once seamless swathes of undisputable constituencies of majestic animals are now 'developed' or 'agricultural' areas, with animal habitat surviving only on the fringes. In some countries animals are frequently 'flown in' and 'out' of these fragments in order to enrich the gene pools of the systems. Such frivolities are brushed off in Pakistan. After this fragmentation, the next logical step for all the kings and their heirs is a transition from the present into the annals of history. I can assure the reader from personal experience that inheriting trophies and family hunting stories is cool but a chance to see wildlife in its natural grandeur is cooler.

With this we come to the end of our safari. Interestingly, the Swahili word 'safari' meaning 'great journey' came to be used for the long journeys undertaken by Europeans for hunting African wildlife. The Urdu word 'safar', meaning journey, comes from the same root. The next time someone mentions African safaris, you can smile knowing that Pakistani wildlife has more in common with African safaris than you may have imagined.
The illustration of Ibn-e-Batuta is courtesy: © Oxford University Press Pakistan 2012 (Title: A Children's History of Sindh by Hamida Khuhro; Illustrator: Sana Nasir)

Published in The Express Tribune, Sunday Magazine, January 29th, 2012.

Saturday, January 28, 2012

Tribune Take: Remembering the Pakistan safari

Tribune Take: Remembering the Pakistan safari
tribune By Mahawish Rezvi

In today's episode of the Tribune Take we look at T-Magazine's cover story, "A walk on the wild side", which talks about Pakistan's once thriving wildlife that could be compared to present day African Safaris.

Zarrar Khuhro, editor T-Magazine, takes us through the story of how the once healthy population of Asiatic cheetahs patrolled huge tracts of land from Arabia and Iran to Central Asia and India — and present-day Pakistan was smack in the middle of its territory.

Khuhro says the Asiatic Lion though long extint in our region lives on in our present day logos, such as the logos of Habib Bank Limited, Habib Metropolitan Bank and others.

Read Zarrar Khuhro's articles here.
The Tribune Take daily news web show will appear on the home page.

The Take will feature in-depth interviews and analysis with editors and reporters who are covering the major stories, exploring front page events and major ledes. The news analysis covers the way The Express Tribune examines a story, how we cover it and why.

Sunday, January 22, 2012

Asiatic lion found dead

Asiatic lion found dead
Indian Express

Carcass of a full-grown Asiatic lion was found on Saturday from Dedan area in Dhari-Tulsishyam range of Gir Wildlife Sanctuary, the only home for Asiatic lions in world.

Ruling out poaching, forest officials said a fight with another lion could have led to the tragedy even as wildlife activists demanded a proper probe.

"We found the carcass near Dedan area. The body was in a mutilated condition,'' said Bhikha Jethava, president of Gir Nature Club. "There were injury marks near tail and on a leg," he said, demanding a proper probe.

The carcass was later taken by forest officials to Jasadhar for post mortem.

Range Deputy Forest Officer Munishwar Raja said, "There were injuries, but internal. We suspect it was a fight with some other lion. It was a seven-year-old lion and it died about 48 hours ago."

Raja said the post mortem report ruled out any foul play and that even all claws were intact. He ruled out any complaint or inquiry, calling it a natural death.

The Gir Nature Club, however, has written to state forest department demanding a probe. "Carcass was lying there for two days. We could see some injury marks. There should be a proper inquiry," Jethava said.

According to last census done in 2010, there are 411 lions in GWS which is spread across Junagadh and Amreli districts of the Saurashtra peninsula. In 2004, for the first time, and so far the last, poaching of 12 lions were reported in the area.

New conservation body for Gir Lion

New conservation body for Gir Lion

The Gujarat Lion Conservation Society, an autonomous body for Asiatic Lion conservation, will be registered by March 15, 2007. The society will focus on improving habitat, mobilising resources, developing new areas and funding for conservation, says Pradeep Khanna, principal chief conservator of forests (wildlife), Gir National Park in Gujarat's Junagadh district. Meanwhile, poachers have killed three lions in Gir.

Gujarat now plans to translocate some lions from Gir--the Asiatic Lion's only habitat--to the Barda Wildlife Sanctuary in Porbandar district. Experts have had doubts about containing an entire population in one area. The new plan has done nothing to assuage them. "Barda isn't very far from Gir, so it does not really give the required isolation during an epidemic," says Ravi Chellam, a lion expert and director, Ashoka Trust for Research in Ecology and the Environment, an ngo in Bangalore.

In January 1995, the Wildlife Institute of India had recommended shifting few lions to the Kuno Wildlife Sanctuary in Madhya Pradesh. But the Gujarat government did not comply. Conservationists suspect the society's formation is a move to counter pressure from international conservation groups and the centre to share lions with other states. "International funding will be tough, given Gujarat's track record in lion translocations," says Chellam.

Saturday, January 21, 2012

Lion ready to mate, kills cub

Lion ready to mate, kills cub
haskar News, Amreli

સિંહણને સંવનન માટે તૈયાર કરવા સિંહે બચ્ચાંને મારી નાખ્યું

- ગીરપૂર્વની જસાધાર રેન્જમાં બનેલી ઘટના

- સાવજે સિંહબાળ પર હુમલો કર્યો ત્યારે ત્યાંથી પસાર થઇ રહેલા વન વિભાગના અધિકારીઓએ એક સિંહબાળને બચાવી લીધું

ગીર પુર્વની જસાધાર રેંન્જમાં કમંડર વિસ્તારમાં બે સિંહણ બચ્ચા સાથે પસાર થઇ રહી હતી ત્યારે બે સાવજોએ અચાનક હુમલો કરી સિંહણના બચ્ચાને ખતમ કરી નાખ્યું હતું. આશરે બે વર્ષની ઉંમરના સિંહબાળની લાશનો કબજો લઇ વનતંત્રએ આગળની તપાસ શરૂ કરી છે. સાવજોએ જો આ સિંહબાળ મરી જાય તો સિંહણ સંવનન માટે તૈયાર થાય તેવા હેતુથી તેને મારી નાખ્યાનું મનાય છે.

આ ઘટના આજે સવારે ગીર પુર્વની જસાધાર રેંન્જમાં આવેલા કમંડર વિસ્તારમાં બની હતી. કમંડર ડુંગર નજીકથી આજે સવારે બે સિંહણ તેના બચ્ચા સાથે પસાર થતી હતી ત્યારે ત્યાં આવી ચડેલા બે સાવજોએ સિધો જ બે બચ્ચા પૈકી એક પર હુમલો કરી દીધો હતો. આશરે બે વર્ષની ઉંમરના આ સિંહ બાળને સાવજોએ જોતજોતામાં ખતમ કરી નાખ્યું હતુ.

પોતાના બચ્ચાને બચાવવા સિંહણો બંને સિંહ સામે કોઇ પ્રતિકાર કરી શકી ન હતી. જોગાનુજોગ આ સમયે ત્યાંથી પસાર થઇ રહેલા વનવિભાગના સ્ટાફે હાકલા પડકારા કરી બંને સાવજોને ભગાડયા હતા. અને બાદમાં સિંહ બાળનો મૃતદેહ કબજે લઇ પોસ્ટમોર્ટમ કર્યું હતું અને છેલ્લે સિંહ બાળના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા હતાં.

સિંહણના બચ્ચા નાના હોય ત્યારે તે સંવનન માટે તૈયાર થતી નથી. આ સિંહણોના બચ્ચા મરી જાય તો તે ઝડપથી સંવનન માટે તૈયાર થાય છે. કદાચ સાવજોએએટલે જ બચ્ચાને મારી નાખ્યાનું મનાય છે.

એક બચ્ચું હુમલામાંથી બચી ગયું -

અહીં પસાર થતી સિંહણો સાથે બે બચ્ચા હતા પરંતુ એક બચ્ચુ જ સિંહની ઝપટે ચડ્યું હતું. વનવિભાગે સિંહોને ખદેડી મુકતા બીજુ બચ્ચુ ઝપટે ચડ્યું ન હતું.

Leopard attacks sleeping girl at Madhupur (Talala Gir)

Leopard attacks sleeping girl at Madhupur (Talala Gir)
Divya Bhaskar

માધુપુરમાં નિદ્રાધીન બાળકી પર દીપડાનો હુમલો

- બાળકીને મોઢેથી દબોચવા કપાળ પર પંજો મારતા બાળકીએ રાડારાડી કરી

- આ હુમલાનાં બનાવથી શ્રમિક પરિવારોમાં ગભરાટની લાગણી છવાઇ ગઇ હતી

તાલાલાનાં માધુપુર (ગીર) ગામની સીમમાં ગુરૂવારે મધરાતે નિંદ્રાધીન બાળકી પર દીપડાએ હુમલો કરી તેને ઘાયલ કરી દીધી હતી. જો કે પરિવારજનો જાગી જતાં બાળકીનો આબાદ બચાવ થયો હતો.

તાલાલાનાં માધુપુર (ગીર) ગામે શેરડી કટાઇનું મજૂરી કામ કરવા આવેલ પરપ્રાંતિય પરિવાર ખેતરમાં બનાવેલા ઝુંપડામાં સુતો હતો. ત્યારે ગુરૂવારનાં મોડી રાત્રિનાં અચાનક એક દીપડાએ આવી ચડી ઝુંપડામાં નિંદ્રાધીન થાપલાબેન શીવાજી તલવારી નામની ત્રણ વર્ષની બાળકીને મોઢેથી દબોચવા કપાળ પર પંજો મારતા બાળકીએ રાડારાડી કરી મૂક્તા બાજુમાં સુતેલા પરિવારનાં સભ્યોએ જાગી જઇ હાકલા-પડકારા સાથે લાકડા - પથ્થરનાં છુટા ઘા કરતાં દીપડો નાસી ગયો હતો.

આ હુમલાથી ઘાયલ થયેલી બાળકીને તાલાલા સરકારી હોસ્પિટલ ખાતે સારવારમાં ખસેડવામાં આવતા કપાળનાં ભાગે તેણીને ટાંકા આવ્યા હતા. આ દીપડાનાં હુમલાની વિગત તાલાલા રેન્જનાં ઇન્ચાર્જ આરએફઓ ગોઢાણીયાએ આપી હતી. આ હુમલાનાં બનાવથી શ્રમિક પરિવારોમાં ગભરાટની લાગણી છવાઇ ગઇ હતી.

એક માસ પહેલાં બાળકીને ફાડી ખાધી હતી -

એક માસ પહેલા માધુપુર - ગુંદરણ વચ્ચેનાં વિસ્તારમાં દીપડાએ પાંચ વર્ષની બાળકીને ફાડી ખાધી હતી. હિંસક પ્રાણીઓનાં માનવી પરનાં હુમલાનાં બનાવોને રોકવા વન વિભાગ ઘટતા પગલા ભરે તેવી લોકોમાંથી માંગણી ઉઠી છે.

Friday, January 20, 2012

Poaching a dangerous trend: Experts

Poaching a dangerous trend: Experts
Times of India By Himanshu Kaushik

* December 23: Two wildlife lovers from Karnataka and Mumbai detect poaching of 32 lesser flamingos in Venasar village in Maliya-Miyana taluka in Rajkot.
* December 31: In the wee hours, Kodinar police intercept two persons on a bike and seize 11 demoiselle crane carcasses which they had hunted.
* January 4: Forest officials, during investigations, locate heads and legs of 32 more lesser flamingos in the Venasar area taking the toll to 64.
* January 14: A group of customs officers from Delhi visits Venasar village and finds that poachers are still quite active in that region. They find birds snared by poachers. They rescue the birds.
* January 17: Two persons get arrested for a failed attempt to poach demoiselle cranes in Bharda Bhandara near Mul Dwarka in Junagadh.

Experts associated with Wildlife Institute of India and Bombay Natural History Society (BNHS) feel that these incidents point to a dangerous, new trend of poaching winged visitors in Gujarat. Wildlife experts in the state too feel that the forest department should get to the bottom of the poaching issue to prevent recurrence of these incidents.

Asad Rahamani, director of BNHS said, "This is a new phenomenon. In the past it was people from the villages who protected the birds from poachers. It was this protection which allowed migratory birds to even be spotted inside cities like Porbandar and Jamnagar."

Rahamani added: "There is always a risk involved when such large-scale poaching is taken up. A person wouldn't take the risk unless the monetary benefits are significant."

If the poachers wanted to consume the meat themselves, one or two birds would have been killed. The poaching of 64 lesser flamingos points to a larger racket.
Research scientist Sutirtha Dutta who has been associated with Gujarat for his research since 2007-2011 said: "During my research in Gujarat, we witnessed poaching of animals like rabbits, hyena and even jackal. We never came across incidents of poaching of migratory birds."

Dutta says flamingos do not have a conflict with humans and were hence not poached. They could not be killed on such a large scale just for consumption. "The forest department should track such incidents and if these continue, then they have to deal with it on an urgent basis. Tracking the market of such poachers will help the forest department end these activities."

Veteran birder Lavkumar Kachar and member of the Task Force formed after the 2007 lion poaching incident, said, "It used to be members of scheduled tribes who were involved in such incidents. Earlier, people from the villages kept an eye on such activities because the powerful mahajans believed in jivdaya (compassion for living things). The government has to rope in people and concerned individuals to prevent these incidents occurring in the future."

There is an urgent need to deal with large-scale poaching, say experts

Wednesday, January 18, 2012

Two in forest dept net for bid to poach cranes

Two in forest dept net for bid to poach cranes
Times of India

Two persons were arrested by the forest department officials in Kodinar taluka of Junagadh for an abortive attempt to poach demoiselle cranes.

This was the second such incident in the taluka in less then a fortnight. The two arrested have been identified as Aslam Alarakha Kharai (31) and Faraz Jhakhub Kharai (24), both residents of Mul Dwarka in Kodinar taluka.

Forest department officials received a tip off from Prakruti Nature club on Monday night. After a five-hour watch in the area, at about 1.45 am on Tuesday the two accused, who came out from the Bharda Bhandhara, were arrested.

Dinesh Goswami, a member of the club said, "We got information that two people entered the area which has large number of demoiselle cranes. They also had a small boat with them. Immediately our volunteers rushed to the spot and kept a watch. The forest department was informed and a team of officials rushed to the site."

Goswami said that the modus operandi of the two was similar to the earlier incident in the same area. The duo used two huge plastic kites with a light fishing net tied between the strings of the two kites. Once the kites were stable, the poachers would scare the birds and trap them in the net. The trapped birds were then killed.

Goswami said that the duo made several attempts to fly kites, but since there was no wind, they failed. Finally late in the night, the two came out of the Bhandhara where they were caught by the waiting foresters and volunteers. "We recovered a small boat, nets, nylon threads, and kites and a knife from them," said a forest official.

The department had earlier this month arrested five fishermen for their involvement in poaching of 11 demoiselle cranes.

Tuesday, January 17, 2012

Eight caught enjoying Lion Show at Babra Vidi; Rs.16000 fine leived

Eight caught enjoying Lion Show at Babra Vidi; Rs.16000 fine leived
Gujarat Samachar
Print Edition

Monday, January 16, 2012

Lion pounces on labour from backside

Lion pounces on labour from backside

Divya Bhaskar

અને અચાનક સિંહે શ્રમિકના પાછળના ભાગે માર્યા પંજા

- બામણાસામાં શ્રમિક પર સિંહનો હુમલો

તાલાલાના બામણાસા (ગીર) ગામે વલ્લભભાઈ ઉકાભાઈ જાવંધ્રાની આંબાવાડીમાં શનિવારના પાંચ વાગ્યાની આસપાસ આંબાના પાન (ખાખા) ભેગા કરવાનું ખેતીકામ કરી રહેલા ખેત મજુર જીકાભાઈ જીણાભાઈ પારડી (ઉ.વ.૩૭) દરબાર યુવાન પર અચાનક સિંહે આવી ચઢી યુવાનના પાછળના ભાગે પંજાની થપાટો મારી પછાડી દીધેલ.

સિંહથી બચવા યુવાને હાથમાં આવી થયેલ લાકડુ લઈ સિંહના મોઢે ફટકારતા સિંહ થોડોક દૂર ચાલ્યો ગયો હતો. મજુરે સિંહથી બચવા રાડારાડી કરી મૂકતા આસપાસના ખેતરોમાં કામ કરતા અન્ય મજુરોએ દોડી આવી હાકલા-પડકારા કરતા સિંહ ખેતરમાંથી દૂર ચાલ્યો હતો.

સિંહે મારેલ થપાટમાં ધારદાર નહોરથી મજુર યુવાનની પીઠ ચીરાઈ ગઈ હતી. ઈજાગ્રસ્ત યુવાનને પ્રથમ તાલાલા અને વધુ સારવાર માટે જુનાગઢ ખસેડવામાં આવેલ હતો. સિંહે ખેતમજુર ઉપર કરેલા હુમલાના સમાચારથી વનવિભાગનો કાફલો દોડી ગયો હતો. સિંહના હુમલાથી ખેતમજુરોમાં ભય વ્યાપી ગયો છે.

Lion disturbed on its Kill, attacks labour at Bamnasa Gir West


Lion disturbed on its Kill, attacks labour at Bamnasa Gir West

Gujarat Samachar

Print Edition

Leopard attacks mid-age person

Leopard attacks mid-age person

Divya Bhakar

ખાંભા નજીક આધેડ પર દિપડાનો હુમલો

- સીમમાં ભેંસ ચરાવતા હતા ત્યારે દિપડો ત્રાટકયો

- વન્ય પ્રાણીના વધતા હુમલાથી લોકોમાં ફફડાટ

ખાંભા તાલુકાના નવા માલકનેશ ગામના આધેડ સીમમાં ભેંસ ચરાવી રહ્યાં હતા ત્યારે અચાનક ધસી આવેલા એક દિપડાએ તેમના પર હુમલો કરી ઘાયલ કરી દેતા તેમને સારવાર માટે ખાંભા દવાખાને ખસેડાયા છે. હજુ થોડા દિવસ પહેલા જ ખાંભા નજીક રેબડી નેશમાં યુવક પર સિંહે હુમલો કર્યો હતો. ત્યાં આજે દિપડા દ્રારા હુમલાની ઘટના બની હતી.

દિપડાએ આધેડ પર હુમલો કર્યાની આ ઘટના ખાંભા તાલુકાના નવા માલકનેશ ગામની સીમમાં શનિવારે બપોરે બની હતી. ગામના નાજાભાઇ હિરાભાઇ સોલંકી (ઉ.વ.૫૦) નામના આધેડ બપોરે બે વાગ્યાના સુમારે સીમમાં ભેંસો ચરાવી રહ્યાં હતા ત્યારે અચાનક પાછળની તરફથી ધસી આવેલા દિપડાએ સીધો જ તેમના પર હુમલો કરી દીધો હતો.

દિપડાએ તેમને છાતીમાં નહોર ભરાવી દીધા હતા. ઉપરાંત હાથ પર પણ ઇજા પહોંચાડી હતી સીમમાં કામ કરતા અન્ય લોકોએ દોડી આવી હાકલા પડકારા કરી દિપડાને ભગાડી મુકયો હતો. તો બીજી તરફ નાજાભાઇ સોલંકીને લોહીલુહાણ હાલતમાં સારવાર માટે ખાંભા દવાખાને ખસેડાયા હતા.

જ્યાં હાથમાં તેને નવ ટાંકા લેવા પડ્યા હતા. ખાંભા પંથકમાં વન્ય પ્રાણીઓના હુમલાની ઘટનાઓ વધી પડી છે. પાંચ દિવસ પહેલા જ ખાંભાના રેબડી નેશમાં ૧૯ વર્ષીય યુવાન પર સિંહે હુમલો કરી તેને ઘાયલ કરી દીધો હતો.

Sunday, January 15, 2012

Sick Lion Parade in Rajula City: Responsible persons in trouble

Sick Lion Parade in Rajula City: Responsible persons in trouble
Divya Bhaskar

રાજુલામાં સિંહનું ભર બજારે 'સરઘસ' કાઢવું પડ્યું ભારે પડ્યું

- ગીર નેચરલ ક્લબ દ્વારા રાજ્યપાલને આવેદન
- સિંહનું ભર બજારે સરઘસ કાઢવાના ઘેરા પડઘા
- રાજુલામાં તાકીદે આરએફઓની નિમણુંક

રાજુલામાં બિમાર સિંહની સારવાર કરવાના બદલે વન વિભાગ દ્વારા તેને શહેરની મેઇન બજારમાં સરઘસ કાઢીને ફેરવવાની ઘટનાને પગલે ગીર નેચર યુથ ક્લબ દ્વારા હવે આ અંગે ગુજરાતના રાજ્યપાલને આવેદનપત્ર પાઠવી પગલા લેવા માંગ કરવામાં આવી છે.

ગીર નેચર યુથ ક્લબના પ્રમુખ ભીખુભાઇ બાટાવાળાએ આ અંગે ગુજરાતના રાજ્યપાલને આવેદનપત્ર પાઠવી રજુઆત કરી છે. જેમાં જણાવ્યુ છે કે રાજુલામાં વન વિભાગ દ્વારા બિમાર સિંહને મુખ્ય બજારમાં સરઘસાકારે ફેરવવામાં આવ્યો હતો. બિમાર સિંહને જોવા માટે લોકોને માઇક દ્વારા આમંત્રણ આપવામાં આવ્યુ હતું. વન વિભાગના નિયમ અનુસાર આવા વન્ય પ્રાણીઓને પાંજરામાં લઇ જવાતા હોય ત્યારે તેના પર તે કપડુ બાંધવું જોઇએ પરંતુ તેના બદલે અધિકારીઓએ લોકોને સિંહ જોવા માટે નિમંત્રણ આપ્યુ હતું.

હકીકતમાં આ સિંહ જયાથી પકડાયો ત્યાંથી જસાધાર તદન નજીક છે પરંતુ ત્યાં જવાને બદલે સિંહને રાજુલા લઇ જવાયો હતો. વન કચેરીએથી સિંહને લઇ જવા માટે અનેક રસ્તા છે આમ છતાં ગીચ બજારમાંથી તેને લઇ જવાયો. વન વિભાગના અધિકારીઓ નીચે રેલો આવતા સિંહને આ રસ્તે હલાવવા માટેના ખોટા બહાના પણ બનાવી રહ્યા છે. ગીર નેચર યુથ ક્લબે સિંહ પર અત્યાચાર ગુજારનારા જવાબદારો કાયદામાંથી ન છટકે તે જોવા માંગ કરી હતી. એટલુ જ નહી બિમાર સિંહને આઠ-દસ કલાક સારવાર નહી આપવા સબબ જવાબદારો સામે પગલા લેવાવા જોઇએ તેવી તેણે માંગ કરી હતી.

રાજુલામાં થોડા દિવસ પહેલા વનખાતા દ્વારા બિમાર સિંહનું ભરબજારે સરઘસ કાઢી માભો જમાવવાનો પ્રયાસ કરાયા બાદ આ ઘટનાના ઘેરા પડઘા પડતા આજે અહિં આરએફઓ તરીકે વિસાવદરથી બી.એસ. બ્લોચને મુકી દેવામાં આવ્યા હતા અને ફોરેસ્ટર મોર પાસેથી આરએફઓનો ચાર્જ લઇ લેવામાં આવ્યો હતો.

રાજુલાની વન કચેરીમાં લાંબા સમયથી આરએફઓનો ચાર્જ ફોરેસ્ટર કક્ષાના કર્મચારી રામભાઇ મોરને આપવામાં આવ્યો હતો. તેઓ અહિં વર્ષોથી ફરજ બજાવે છે અને અનેક વિવાદમાં પણ ઘેરાયેલા છે. આ દરમીયાન થોડા દિવસ પહેલા તેમણે નાગેશ્રી પંથકમાંથી બિમાર હાલતમાં મળી આવેલા એક સિંહનું જાહેરમાં સરઘસ કાઢીને તો હદ કરી નાખી હતી. આ સિંહને નીયમાનુસાર સારવારમાં લઇ જવાને બદલે લોકો વચ્ચે લાવી તમાશો કરી પોતાનો માભો પાડવા પ્રયાસ થયો હતો.

દરમીયાન આ ઘટનાને લઇને વનતંત્રની આકરી ટીકા થતા તેના ઘેરા પડઘા પડ્યા હતા. અને લાંબા સમયથી અહિં ખાલી પડેલી આરએફઓની જગ્યા આજે પુરવામાં આવી હતી. અહિં વિસાવદરથી બી.એસ. બ્લોચને આરએફઓ તરીકે મુકવામાં આવ્યા છે. અત્યાર સુધી આ ચાર્જ રામભાઇ મોર પાસે હતો. આ પ્રકરણમાં હજુ અનેક સામે પગલા તોળાઇ રહ્યા હોવાનું કહેવાય છે.

Saturday, January 14, 2012

Lion cub that was trapped in snare, dies at Sakkar Baug Zoo

Lion cub that was trapped in snare, dies at Sakkar Baug Zoo
Bhaskar News, Junagadh

ફાંસલામાંથી બચાવાયેલા સિંહબાળનું સારવારમાં મોત

- લોહી વહી ગયા બાદ સક્કર બાગ ઝૂ ખાતે રખાયું'તું

- હિમોગ્લોબિન ઘટી જતાં મૃત્યુ થયાનું પ્રાથમિક તારણ

ગીરનાર જંગલની ઉત્તર રેન્જમાં રતનપરા બીટ પાસેથી ગત માસે ફાંસલામાં ફસાયેલા એક સિંહબાળને બચાવી જૂનાગઢનાં સક્કરબાગ ઝૂ ખાતે મોકલાયું હતું. આ સિંહબાળનાં પગની બે આંગળીઓ કપાઇ ગઇ હતી. અને લોહી વહી જતાં હીમોગ્લોબીન ઓછું થઇ ગયું હતું. પરિણામે તેનું સારવાર દરમ્યાન મોત થયું હતું.

ગીરનાર જંગલની ઉત્તર ડુંગર રેન્જમાં રણશીવાવ રાઉન્ડની રતનપરા બીટ પાસે રેવન્યુ વિસ્તારમાં ગત તા. ૧૪-૧૨-૨૦૧૧ નાં રોજ એક સિંહ બાળ ફાંસલામાં ફસાઇ ગયું હતું. ફોરેસ્ટ સેટલમેન્ટની જમીનમાં રાનીપશુઓની રંજાડને કારણે વાડી સંચાલક મેરૂ હસન હોથીએ ફાંસલો ગોઠવ્યો હતો. જેમાં દોઢ વર્ષનું સિંહબાળ ફસાઇ ગયું હતું. ફાંસલામાંથી છુટવા માટે આ બાળ વનરાજે ફાંફાં મારતાં તેનાં જમણા પગની બે આંગળી પોંચામાંથી જ કપાઇ ગઇ હતી. અને શરીરમાંથી પુષ્કળ પ્રમાણમાં લોહી વહી ગયું હતું.

પરિણામે તેને સારવાર માટે સક્કરબાગ ઝૂ ખાતે લાવવામાં આવ્યું હતું. જ્યાં બે દિવસ પહેલાં તેનું મૃત્યુ થયું હતું. તેનાં મૃતદેહની અંતિમક્રિયા ઝૂ ખાતે જ કરાઇ હતી. આ અંગે ઝૂનાં ડાયરેક્ટર ડી.એફ.ઓ. વી. જે. રાણાએ જણાવ્યું હતું કે, તેનું હીમોગ્લોબિન ૫૦ ટકાથી વધુ ડાઉન થતાં રીકવરી નહોતી આવી અને કાર્ડીયાક ફેલ્યોર (હૃદય બંધ) થઇ ગયું હતું. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, માનવીને જો લોહીમાં હીમોગ્લોબિન ઘટી જાય તો બનતાં પ્રાણી જેટલી જ વાર લાગે પરંતુ તેને બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન કરી શકાય પરંતુ પ્રાણીઓમાં એ શક્ય નથી.

Friday, January 13, 2012

Two bulls killed in Panabandar of Kodinar

Two bulls killed in Panabandar of Kodinar
Bhaskar News, Kodinar

કોડીનારના પણાંદરમાં બે બળદનું મારણ કરતા સાવજ

રેવન્યૂ વિસ્તારમાં જંગલી પ્રાણીઓની અવરજવરથી ભય

કોડીનારનાં પણાંદર ગામની સીમમાં સિંહપરિવારે બે બળદનો શિકાર કરી નિરાંતે મારણની મિજબાની માણી હતી. જ્યારે પીપળી ગામે ઘાયલ મોરનું મોત નિપજ્યું હતુ.

જાણવા મળતી વિગત અનુસાર, કોડીનાર તાલુકાનાં પણાંદર ગામે સીદુરીયા પા નામે ઓળખાતી સીમમાં લખમણભાઇ રાજાભાઇ કામળીયાની વાડીમાં ગત રાત્રિનાં સિંહ, સિંહણ અને તેના બે બચ્ચાએ આવી ચઢી ઢાળીયામાં બાંધેલા બે બળદનો શિકાર કરી નિરાંતે મારણની મજિબાની માણી હતી. સિંહપરિવારનાં સીમ વિસ્તારમાં આગમનથી ખેડૂતોમાં ગભરાટની લાગણી છવાઇ જવા પામી છે.

આ સિંહપરિવારનું લોકેશન મેળવવા છારા બીટનાં ફોરેસ્ટર પરમાર, ભરવાડ સહિતનાં સ્ટાફે કવાયત હાથ ધરી છે. જ્યારે અન્ય એક બનાવમાં તાલુકાનાં પીપળી ગામની સીમમાં રઘુભાઇ ગોહિલની વાડી પાસે એક ઘાયલ મોર મળી આવ્યો હતો. આ ઘાયલ મોરની વેટરનરી તબીબે સારવાર શરૂ કરી હતી પરંતુ ગંભીર ઇજા હોવાથી મોર મોતને ભેટી ગયો હતો.

Lions Kill 18 cattle in Hathsani area of Palitana Taluka

Lions Kill 18 cattle in Hathsani area of Palitana Taluka
Bhaskar News, Palitana

હાથસણી પંથકમાં પાંચ દિવસમાં સિંહ દ્વારા ૧૮ પશુઓનાં મારણ

પશુપાલકો દ્વારા ડે.કલેક્ટર કચેરીને ઘેરાવ કરવાની અપાયેલી ચીમકી

પાલીતાણા તાલુકાના હાથસણી ગામે છેલ્લા પાંચ દિવસમાં નાનામોટા અઢાર જેટલા પાલતું પશુઓનું વન્ય પ્રાણીઓએ મારણ કરતા ગ્રામજનો અને પશુપાલકોમાં ફફડાટ સાથે રોષની લાગણી પ્રસરી જવા પામી છે.

હાથસણી ગામે સિંહ દ્વારા પાંચ દિવસથી ગામની અંદર આવી બેચરભાઈ જોધાભાઈ સાંબડની માલીકીના ૧૫ ઘેટા, કિંમત રૂ.૪૦,૦૦૦ તથા રામદેવસિંહ મહીપતસિંહ સરવૈયાની માલિકીની ભેંસ કિંમત રૂ.૩૫૦૦૦ તથા ખાટાભાઈ બોઘાભાઈની માલીકીનો વાછરડો રૂ.૭૦૦૦ તેમજ મંગળસિંહ લખુભા સરવૈયાની માલિકીની ખડાય રૂ.૧૫૦૦૦નું મારણ કરતા ગ્રામજનો અને પશુપાલકોમાં ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે.

આ બાબતે તંત્ર દ્વારા તાત્કાલીક પગલાં ભરવામાં નહીં આવે અને આ જંગલી પ્રાણીઓને ગ્રામ્ય વિસ્તારથી દૂર ખસેડવામાં નહીં આવે તો હાથસણી, જાળીયા, કંજરડા વગેરે ગામના લોકો તથા પશુપાલકો દ્વારા પાલીતાણા ફોરેસ્ટ કચેરી તથા ડે.કલેક્ટર કચેરીને ઘેરાવ કરવામાં આવશે.

તેમ હાથસણી ગામના સરપંચ કુંવરસિંહ સરવૈયાએ જણાવેલ છે. જ્યારે અગાઉ કરાયેલ પશુના મારણની સહાય પણ ચૂકવવામાં આવેલ નથી અને સહાય ખૂબજ ઓછી હોય આ બાબતે સરકાર દ્વારા સહાય વધારવામાં આવે તેવી પશુપાલકોમાં ઉગ્ર માંગ ઉઠવા પામી છે.

Wednesday, January 11, 2012

These cubs were not born yesterday

These cubs were not born yesterday
Mid Day By: Ranjeet Jadhav

Because of the state forest minister's busy schedule, Sanjay Gandhi National Park had to wait three months to announce the birth of lioness Shobha's three cubs to the world

If you are a cat person, and we are talking about the really big ones here, this piece of news should give you a lift.

Pawing around: Shobha, the lioness, plays with her two female and
one male cub in a small enclosure inside Sanjay Gandhi National park
yesterday. The announcement of the cubs came three months after they
were born. Pic/Sameer Markande

For the first time since their birth in September last year, three little cubs of lioness Shobha were allowed to roam freely in a small ground inside Sanjay Gandhi National Park (SGNP) yesterday.

What's interesting is that it took more than three months for the information on the existence of the newborns to emerge. Sources in the department told us that the official announcement regarding the same was to be made two months ago. But as the state forest minister was occupied elsewhere, the formal communiqu © was made on Tuesday, when he finally showed up at the park.

Lion's share
Speaking to MiD DAY, a forest department officer said, "The lioness gave birth to three cubs (two female and one male) in the wee hours of September 22. It was a very proud moment for us as the delivery happened without any complications."

On the morning of September 22, veterinary doctor of SGNP Vinaya Jangale conducted a checkup of the mother and cubs and arrived at the conclusion that all three cubs were fit. Yesterday forest minister Patangrao Kadam came to visit the family. Sources in the park said that the minister was very pleased because of the birth of the cubs and was also appreciative of the way in which authorities were taking care of all animals.

At present there are two male and one female adult Asiatic lion at SGNP.

While Shobha was born around six years ago, the two male lions are both about eight years old.

At present the fully-grown lions at the park are all on a beef diet, each devouring about 7-9 kg in a week.

Lion attacks youth near Khambha

Lion attacks youth near Khambha
Times of India

A 19-year-old was attacked by an Asiatic lion near Ribdipat Nesh in Khambha taluka of Amreli district on Tuesday at around 11 am.

Injured was identified as Rambhai Bhuva, a resident of Ribdipat Nesh, 17 km away from Khambha.

According to officials, Rambhai, a shepherd, was grazing his buffaloes in the nearby the area, close to lions habitat. Sources said that the lion first attacked one of the buffaloes and when Rambhai tried to fend him off, it turned to him and attacked. However, the wild cat fled into the nearby forest quickly.

He was soon taken to government hospital in Khambha. "The injured person is undergoing treatment at the hospital and his condition is better now," range forest officer, Khambha range, C P Ranpariya said.

Locals say that human-wildlife conflicts have increased in and around Khambha area. According to Yusuf Juneja, a local wildlife activist from Khambha said that since last eight months, at least three persons have been attacked by leopards in close vicinity of Khambha.

"Wild animals are a common sight around Khambha as it is located close to the Gir forest. Presence of wild animals in the human habitat is also one of the reasons why the incidents of animal-human conflicts are on rise. However, incidences of lion attacks on human are rare compared to leopards in this year. There must be some conflict and disturbance to the lion behind the attack," Juneja said.

Lion attacks shepherd at Bhaniya forest near Khambha in Gir East

Lion attacks shepherd at Bhaniya forest near Khambha in Gir East
Divya Bhaskar

ખાંભા: યુવાન પર સિંહે નવ દાંત બેસાડી દેતા લોહીની નદી વહી

- શરીરમાં નવ દાંત બેસાડી દેતા યુવાન લોહીલુહાણ

ગીરના સાવજો દ્વારા માણસ પર હુમલાની ઘટનાઓ સતત વધતી જ જાય છે. આજે ખાંભા નજીક રેબડીનેસમાં ભેંસ ચરાવી રહેલા એક યુવાન પર સાવજે અચાનક જ હુમલો કરી તેના નવ દાંત આ યુવકના શરીરમાં બેસાડી દેતા તેને લોહી લુહાણ હાલતમાં સારવાર માટે ખાંભા દવાખાને ખસેડાયો છે.

આ ઘટના આજે સવારે સાડા નવેક વાગ્યાના સુમારે ખાંભાથી ૩૦ કી.મી. દુર ભાણીયા જંગલની બાજુમાં આવેલા રેબડીનેસમાં બની હતી. આ નેસમાં ગણ્યાગાઠ્યા કુટુંબો રહે છે. આજે સવારે રામ બાવભાઇ ભુવા (ઉ.વ. ૧૯) નામનો યુવાન પોતાની પાંચ ભેંસ લઇ જંગલમાં ચરાવવા માટે ગયો હતો. આ સમયે એક સિંહ અને સિંહણ ત્યાં અચાનક આવીચડ્યા હતા.

સિંહે કોઇ અકળ કારણે સીધો જ આ યુવાન પર હુમલો કરી દીધો હતો. યુવકને જમીન પર પછાડી દઇ સિંહ તેના પર સવાર થઇ ગયો હતો અને યુવકના શરીરમાં નવ દાંત બેસાડી દેતા તે લોહી લુહાણ થઇ ગયો હતો. આ સમયે યુવકના નાના ભાઇએ હાંકલા પડકારા કરી મહામહેનતે સિંહને ભગાડી તેની પકડમાંથી તેના ભાઇને છોડાવ્યો હતો.
રામ ભુવાને ૧૦૮ એમ્બ્યુલન્સની મદદથી સારવાર માટે ખાંભા દવાખાને ખસેડવામાં આવ્યો હતો.

જંગલખાતાનો સ્ટાફ અહિં છેક બપોર બાદ દેખાયો હતો. ગીર કાંઠાના ખાંભા, ધારી, સાવરકુંડલા, રાજુલા વગેરે તાલુકામાં સાવજો દ્વારા માણસ પર હુમલાની ઘટનાઓ સતત વધતી જ જાય છે.

Tuesday, January 10, 2012

Book: The Gir lion

Book: The Gir lion
Down To Earth

Book>> The Gir Lion
By H S Singh Pugmark Books, Ahmedabad 2007

Gir Wildlife Sanctuary has been in the news for the large number of lions dying in it. The proposed move to transfer some of the big cats from Gir to Kuno in Madhya Pradesh has also attracted media attention. The attention is not surprising. Gir is home to the last surviving population of about 300 free-ranging Asiatic lions. Conservationists are worried about the vulnerability of these critically endangered lions.

The book under review is thus timely. H S Singh brings a forester perspective to the issue of lion conservation. It's a perspective born of long experience in Gir. Singh has designed management plans for the Gir Protected Area and has been chief conservator of forests in Gujarat.

Singh's book covers a range of topics including the historical distribution of the animal, its biology, and human-lion conflict. There is also a section comparing the lion with other big cats. Elegant photographs and illustrations add to the book's appeal. There are reference lists at the end of each chapter, with a good bibliography that would aid any serious student.

Then there is also a section that anyone with a keen interest in lion conservation would look forward to--finding an alternative home for the Gir Lion. Singh informs us that there have been attempts to relocate the lions before, and the experiments failed every time. Breeding lions in semi-captivity--a prelude to relocating them--led to a change in their feeding habits. Since they were fed on live buffaloes, they had little interest in killing sambar, chital and blue bull, and instead attacked domestic livestock. The lions went hungry for days though wild prey was in striking distance.

The author also takes the issue with those wanting to send the Gir lions to Kuno. "The very high temperature in Kuno might turn disastrous for the lions in the new area, as nowhere in the world have lions lived happily, where temperatures exceeded 43c," he says.

One wishes the author had elaborated on this. Or is there another publication in store?

Lion cub rescued from open well at Gir Gadhada village in Gir East

Lion cub rescued from open well at Gir Gadhada village in Gir East
Divya Bhaskar
Print Edition

કૂવામાં પડેલા સિંહબાળને બચાવી તંત્રે સિંહણ સાથે મિલાપ કરાવ્યો

ગીર પુર્વની જસાધાર રેન્જમાં ગીર ગઢડા ગામની સીમમાં આવેલ એક વાડીના કુવામાં ગઇરાત્રે સિંહણનું બચ્ચુ કુવામાં પડી જતા સિંહણ વહિવળ બની હતી. વનવિભાગની રેસ્કયુ ટીમે બે કલાકની જહેમત ઉઠાવી બચ્ચાને કુવામાંથી જીવીત બહાર કાઢી માતા સાથે મિલાપ કરાવ્યો હતો.

ગીર પુર્વના જસાધાર રેંન્જમાં ગીર ગઢડાની સીમમાં ઉના રોડ પર આવેલ પ્રતાપભાઇ મોરીની વાડીએ ગઇરાત્રીના બે સિંહણ પોતાના ત્રણ બચ્ચા સાથે આવી ચડી હતી. કડકડતી ઠંડીમાં સિંહણ પોતાના બચ્ચા સાથે વાડીમાં આવેલ કુવાકાંઠે ગમ્મત કરતી હોય અચાનક એક બચ્ચુ કુવામાં પડી જતા સિંહણે આક્રંદ કરી મુકયુ હતું.

વાડી માલિક પ્રતાપભાઇ અવાજ થતા જાગી ઉઠયાં હતા અને કુવામાં લાઇટ કરી જોયુ તો સિંહણનું બચ્ચુ તરતુ હતુ. તુરત જ તેઓએ વનતંત્રને જાણ કરતાં રેસ્કયુ ટીમ ઘટના સ્થળે દોડી ગઇ હતી. અને કુવામાં ખાટલો નાખી બે કલાકની જહેમત ઉઠાવી રેસ્કયુ ઓપરેશન હાથ ધરી સિંહના બચ્ચાને જીવીત બહાર કાઢયું હતું. બંને સિંહણો વાડી નજીક જ ઉભી હોય બચ્ચુ જીવીત હોય માતા ગેલમાં આવી ગઇ હતી.

Vice President of India says: 'Love of local people of Gir and its Lions are awesome';

Vice President of India says: 'Love of local people of Gir and its Lions are awesome';
Divya Bhaskar

- ગીર વાસીનો પ્રેમ અને 'સાવજો' અદભૂત છે: ઉપરાષ્ટ્રપતિ

- બીજા દિવસે ૧૬ સિંહોનો પરિવાર નિહાળી રવાના

- કમલેશ્વર ડેમ સાઇટ પરથી જંગલનાં અલૌકિક દ્રશ્ય માણ્યાં

એશીયાટીક લાયનનાં પ્રદેશ સાસણ ગીરમાં ગઇકાલથી સિંહસદનમાં રાકાયેલા ઉપરાષ્ટ્રપતિ હામીદ અંસારીએ આજે બીજા દિવસે સવારે જંગલમાં તથા કમલેશ્વર ડેમ સાઇટ પર પહોંચી વધુ ૧૬ સિંહ પરિવાર અને જંગલની સવારનો નજારો માણી નિધૉરીત સમય કરતા વહેલા અને બપોરનું લંચ કેન્સલ કરી માત્ર નાસ્તો લઇ તેઓ રવાના થયા હતા.

તેમનાં નિધૉરીત કાર્યક્રમ મુજબ સવારે ફરી ગીર જંગલમાં સિંહદર્શન કરવા ગયેલા. ભંભા પોળ ચેક પોસ્ટથી જંગલમાં ગયેલ ઉપરાષ્ટ્રપતિને પીળીપાટમાં એક નર સિંહજોવા મળેલ. ત્યાંથી કમલેશ્વર ડેમ તરફ ગયેલા ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ગીર જંગલની મધ્યે આવેલા કમલેશ્વર ડેમ સાઇડમાં ફોટોગ્રાફી કરી હતી. ડેમથી નીચે ઉતરતા બે સિંહણ સાથે બે સિંહબાળ જોવા મળેલા કુલ ૧૬ સિંહો નિહાળી ઉપરાષ્ટ્રપતિનો કાફલો જંગલમાંથી પરત આવેલ અને નાસ્તો લઇ પોતાનાં કાર્યક્રમમાં ફેરફાર કરી બપોરનું લંચ કેન્સલ કરી બાર વાગ્યે ભાલછેલ હેલીપેડથી રાજકોટ જવા વાયુદળનાં હેલીકોપ્ટરમાં અહીથી રવાના થયા હતા.

ઉલ્લેખનીય એ છે કે ગીર પ્રદેશમાં સાવજો જોવા ગીરની મુલાકાતે આવેલા ભારતનાં ઉપરાષ્ટ્રપતિ હામીદ અંસારી સાવજોની અદા ઉ૫ર તો આફરીન થયા હતા પણ સિંહોની સંખ્યામાં થયેલ વુિદ્ધનાં આંકડાની વિગતો જાણી 'સિંહ' પ્રજાતિનું અસ્તીત્વ ટકાવવા સાથે તેમની સંખ્યામાં વૃદ્ધિ થવા પાછળ વન વિભાગ દ્વારા કરાતી 'સિંહ' સંરક્ષણ અને સંવર્ધનની કામગીરી અને સ્થાનિક ગીરનાં લોકોનો સાવજ પ્રત્યેનાં અપાર પ્રેમથી મળતો સહકાર હોવાનું જાણી ઉપરાષ્ટ્રપતિ ભારે પ્રભાવિત થઇ વન વિભાગની કામગીરીની પ્રસંશા સાથે ગીરવાસીઓનાં પ્રેમને પણ સંભારણુ ગણાવ્યો હતો.

ગીરના 'સાવજ' ને 'મેજિસ્ટ્રેટ ઓફ કિંગ' ગણાવતા ઉપરાષ્ટ્રપતિ – (Gir lion is 'Magistrate of King')

ગીરનાં જંગલમાં એશીયાટીક સિંહોને મોજથી નિહાળનારા ઉપરાષ્ટ્રપતિએ પોતાની બે વખતની જંગલ મુલાકાત બાદ ગીરનાં જંગલમાં વસવાટ કરતા દરેક પ્રાણીઓમાં 'સિંહ' ને ગીર અભયારણ્યમાં 'મેજીસ્ટ્રેટ ઓફ કીગ' ગણાવેલ. જ્યારે કમલેશ્વર ડેમનાં પ્રાકૃતિક સૌંદર્યમાં બે સિંહણો બે સિંહબાળ સાથે જે અદામાં જોવા મળેલ તે વિશે ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહેલ કે આ સાંસ રૂક જાયે આૈર સ્ર્વગકા અનુભવ હો ઐસા કુદરત કા નજારા હૈ. ગીરનાં જંગલમાં પ્રકૃતિ વચ્ચે રહેવુ અને મેજીસ્ટ્રેટ ઓફ કીગ 'સિંહ' ને જોવા એ અલગ અનુભવ છે. પણ એ અનુભવ કરો ત્યારે જ ખબર પડે તેમ ઉપરાષ્ટ્રપતિએ પોતાની વિઝિટ નોંધમાં લખેલ છે. સિંહપ્રજાતિનાં સંરક્ષણ માટે વન વિભાગ દ્વારા કરાતી કામગીરીને વધુ બળ અને શક્તિ મળે તે માટે તેમણે પ્રાર્થના કરી હતી.

ગીરના જંગલની મુલાકાત જિંદગીભરનું સંભારણું –( Gir tour is lifetime memory for Vice President of India)

ગીર જંગલની વન્યસૃષ્ટિ અને એશીયાટીક સિંહોને નિહાળી અભીભૂત થયેલા ઉપરાષ્ટ્રપતિએ જણાવેલ કે ગીર ફોરેસ્ટ કી મુલાકાત બાદ ગીર ઇઝ ગ્રેટ અને ઇસ મુલાકાતને નઇ ચેતના જગાઇ હૈ ! વન વિભાગની સિંહસદનમાં વ્યવસ્થા, સ્ટાફની કામગીરીને સુંદર ગણાવી હતી. જતા પહેલા વન વિભાગનાં ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે યાદગીરી રૂપે ફોટો પડાવ્યો હતો. સીસીએફઆર એલ.મીના ડી.એફ.ઓ. ડૉ. સંદીપકુમાર સહિત વન વિભાયને સિંહો સાથે મુલાકાત કરાવવા બદલ ધન્યવાદ આપ્યા હતા.

Ailing Asiatic lion ‘paraded’ in Amreli town

Ailing Asiatic lion 'paraded' in Amreli town
Indian Express

An ailing Asiatic lion, which was carried by forest officials in a cage in an open vehicle through Rajula town in Amreli district on Sunday, drew howls of cheers from the locals but has enraged wildlife activists who say the officials responsible for making it an spectacle should be punished.

Forest officials, however, said they were just carrying the ailing wild cat to medical care centre for advance treatment.

"The lion, which was captured from Chatra village around 4 am on Sunday, was kept in an open cage and paraded through streets of Rajula by forest officials for hours," said Vinu Mangan, president of Gir Nature Club at Rajula.

"The show continued for a couple of hours as crowds followed the 'procession' through the city," Mangan added.
Rajula Range Forest Officer R Mor said, "The animal was just being carried from Rajula to Jasadhar, where care centre is located. In between, we had to pass through the city. As no closed vehicle was available, we had to carry the cage on a utility vehicle."

Forest officials admitted that a large number of people had gathered at their office to see the lion kept in a cage outside and they had to call the police.

Mor said the eight-year-old lion has developed infection.

Wildlife activists, however, have written to the state's Forest Minister Mangubhai Patel, demanding action against guilty officials.

"They deliberately made a show of the ailing lion.

It is cruelty against the animal. I have written to the forest minister," said Bhiku Jethava, head of Gir Nature Club, a voluntarily organisation that has been working for protection of Asiatic Lions in Gir Wildlife Sanctuary.

Monday, January 09, 2012

Procession of sick lion (by Forest Dept. !) in market at Rajula town

Procession of sick lion (by Forest Dept. !) in market at Rajula town
Divya Bhaskar

'વનરાવનનો રાજા ગરજે' નહીં પણ એની આંખો વરસે

- રાજુલામાં ઊભી બજારે બીમાર સિંહનું સરઘસ: લોકોના ટોળે-ટોળાં

- અંતે 'ઉપર'થી આદેશ આવ્યા બાદ સરઘસ સમેટી લેવાયું

રાજુલા તાલુકાના ચૌત્રા ગામેથી ગઇરાત્રે એક બિમાર સિંહને પાંજરે પુરવામાં આવ્યા બાદ રાજુલાની વન કચેરીમાં આખી રાત સારવાર તો ન કરાય પરંતુ સવારે પોલીસ બંદોબસ્ત સાથે આરએફઓ દ્રારા રાજુલાની ઉભી બજારે આ સિંહનું સરઘસ કાઢવામાં આવતા ચકચાર મચી જવા પામી છે.

બજારમાં સિંહને જોવા સેંકડો લોકોના ટોળા પાછળ પાછળ ફર્યા હતા. જંગલખાતાના આ જંગલી કૃત્ય સામે પ્રકૃતિપ્રેમીઓ દ્રારા તાબડતોબ ઉપર સુધી રજુઆત કરાતા ઉપરથી છુટેલા આદેશને પગલે તાત્કાલિક આ સરઘસ સમેટી લેવામાં આવ્યું હતું.

રાજુલાની વન કચેરીના કર્મચારીઓ હંમેશા ઘરની ધોરાજી ચલાવવા માટે પંકાયેલા છે. આજે તો એક બિમાર સિંહ જાણે કોઇ આરોપી હોય તેમ ઉભી બજારે તેનું સરઘસ કઢાયુ અને સાયરન વગાડી સિંહ દર્શન માટે લોકોને આહવાન કરાયુ. પોતાનો માભો જમાવવા માટે વનતંત્રએ આ સીન તો નાખ્યો પરંતુ બિમાર સિંહની સારવાર પણ નહી કરી ઘોર અપરાધ પણ કર્યો હતો.

ચૌત્રા ગામની સીમમાં આંબાના ઝાડ નીચે એક બિમાર સિંહ હોવાની બાતમી મળતા વનતંત્ર દ્રારા ગઇરાત્રે આ બિમાર સિંહને પાંજરે પુરવામાં આવ્યો હતો. સિંહને રાજુલાની વન કચેરીએ લવાયો ત્યારે સેંકડો લોકો સિંહ દર્શન માટે એકઠા થયા હતા. વનખાતાના સ્ટાફે લોકોને સિંહ દર્શનનો મોકો આપ્યો હતો. લોકોની ભીડ વધારે હોય zરાત્રે જ પોલીસ બંદોબસ્ત માંગી લેવાયો હતો.

સવારે આરએફઓ અને વન કર્મચારીઓને શહેરમાં માભો જમાવી દેવાની ચાનક ચડી હતી. જેને પગલે આ બીમાર સાવજના પાંજરાને વાહનમાં નાખી ગામમાં તેનુ સરઘસ કાઢવામાં આવ્યું હતું. આગળ સાયરન વગાડતી ગાડી અને પાછળ સેંકડો લોકોનું ટોળુ પ્રથમ બસ સ્ટેન્ડ વિસ્તાર અને ત્યાર બાદ ટાવરચોક હવેલી ચોક વીગેરે વિસ્તારમાં ફયું હતું. લોનો કીકીયારી અને દેકારાથી સાવજ પણ રઘવાયો થયો હતો. વન ખાતાના સ્ટાફે ઠેકઠેકાણે ઉભા રહી લોકોને સાવજના દર્શન કરાવ્યા હતાં.

બીજી તરફ આ ઘટનાની પ્રકૃતિ પ્રેમીઓએ તાબડતોબ ઉપર સુધી જાણ કરતા ઉપરથી આવેલા આદેશને પગલે અધવચ્ચે જ સરઘસ અટકાવી સિંહને પાછો લઇ જવાયો હતો. આ પ્રકારે સિંહનુ સરઘસ કાઢવામાં આવ્યું હોય તેવી ઇતીહાસમાં પ્રથમ ઘટના બની હતી. ઘાયલ સિંહને સારવાર ભલે ન મળી પરંતુ રાજુલામાં વન અધીકારીઓએ પોતાનો માભો જમાવવા પ્રયાસ જરૂર કરી લીધો.

રેવન્યુ વિસ્તારમાં કોઇ રોડ પર ઉભા રહી સિંહ જોતુ હોય તો તેની પાસેથી પણ દંડ વસુલનાર વનતંત્ર દેશની અમૂલ્ય ધરોહર એવા ગીરની શાન સમાન સાવજની પોતાની અંગત જાગીર હોય તેમ આ રીતે તેની અવદશા કરે તેની સામે પ્રકૃતિ પ્રેમીઓમાં ઘેરો રોષ ભભૂકી ઉઠયો છે.જવાબદારોની શાન કોઇ ઠેકાણે લાવશે ખરૂ ?

વન તંત્રનો લુલો બચાવ -
આ ઘટના બાદ રાજુલાના જંગલખાતાના સ્ટાફે એવો લુલો બચાવ કર્યો હતો કે આ સિંહને તો અમે સારવાર માટે ખાંભા લઇ જતાં હતાં. ત્યારે સવાલ એ ઉઠયો છે કે શું દર વખતે સિંહને સારવાર માટે આ રીતે લઇ જવાય છે? રાત્રે વેટરનરી ડોક્ટરને બોલાવવાના બદલે લોકોના ટોળા કોણે એકઠા કર્યા ? આગળ પોલીસ અને વન કર્મચારી ચાલતા હોય અને સિંહની પાછળ સેંકડો લોકોનુ ટોળુ હોય તે રીતે સાવજને સારવાર માટે લઇ જવાની ઘટના પ્રથમ વખત ઘટી છે.

આરએફઓ મોરની વિવાદાસ્પદ કામગીરી -

રાજુલાના આરએફઓ મોરની કામગીરી કાયમ માટે વિવાદાસ્પદ રહી છે. નીચલી પાયરીના કર્મચારી હોવા છતાં વર્ષોથી તે આરએફઓના ચાર્જમાં છે. થોડા સમય પહેલા તેની નજર સામે જ ફાંસલામાં સપડાયેલો દીપડો તરફડીને મૃત્યુ પામ્યો હતો. છતાં આ તેમની સામે કોઇ પગલા લેવાયા ન હતાં. ત્યારે આજે તેમણે સિંહનુ સરઘસ કાઢી નાખ્યું હતું.

- તમામ તસવીરો: કનુભાઈ વરૂ

તાલાલા નજીક શ્રમજીવી પર દીપડાનો હુમલો

તાલાલા નજીક શ્રમજીવી પર દીપડાનો હુમલો
Divya Bhaskar

તાલાલાનાં ધાવા (ગીર) ગામની સીમમાં એક વાડીમાં નિંદ્રાધીન શ્રમજીવી યુવાન પર દીપડાએ હુમલો કરી તેને ઘાયલ કરી દીધો હતો. આ હુમલાની ઘટનાથી શ્રમિકોમાં ભયની લાગણી છવાઇ હતી.

આ અંગેની મળતી વિગત મુજબ તાલુકાનાં ધાવા (ગીર) ગામની સીમમાં કાન્તીભાઇ ગધેસરીયાની વાડીમાં શેરડી કટાઇની કામગીરી પુરી કર્યા બાદ શ્રમિકો વાડીમાં સુતા હતા ત્યારે આજે પરોઢીયાનાં સુમારે જંગલમાંથી એક દીપડાએ આવી ચઢી નિંદ્રાધીન ગોવિંદ આઉલભાઇ શિયાળ (ઉ.વ.૨૫) પર હુમલો કરી દેતા તેને કાન અને હાથનાં ભાગે ઇજા પહોંચી હતી.

આ અચાનક હુમલાથી શ્રમિક યુવાને રાડારાડી કરી મૂકતાં અન્ય શ્રમિકો જાગી ગયા હતા અને હાકલા પડકારા બોલાવતા દીપડો નાસી ગયો હતો. આ ઇજાગ્રસ્ત યુવાનને તાલાલા હોસ્પિટલ ખાતે પ્રાથમિક સારવાર આપી જૂનાગઢ રીફર કરાયો હોવાનું જાણવા મળે છે.

Vice President sees 36 Lions at Sasan Gir sanctuary

Vice President sees 36 Lions at Sasan Gir sanctuary
Divya Bhaskar

એક-બે નહીં ૩૬ સાવજોની અનોખી અદાથી ઉપરાષ્ટ્રપતિ અંસારી ખુશ

- ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નિહાળ્યા ૩૬ સાવજો

- સાસણ આવેલા ઉપરાષ્ટ્રપતિ અંસારી જંગલમાં મુકત પણે વિહરતા સાવજોને નિહાળી મંત્રમુગ્ધ

- એશિયાટીક લાયનના પ્રદેશ સાસણ ગીરમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિનું આગમન

- જંગલમાં એક જગ્યાએ તો સિંહનું આઠનું ગ્રૂપ ઉપરાષ્ટ્રપતિની કાર આસપાસ ઘૂમ્યું

રાજ્યની ત્રિદીવસીય મુલાકાતે આવેલા ઉપરાષ્ટ્રપતિ હામીદ અંસારી અને તેના ધર્મપત્ની આજે સોરઠની ખુશ્બુ સમા અને એશીયાટીક લાયનનાં પ્રદેશ સાસણ ગીરની મુલાકાતે આવી પહોંચતા ભાલછેલ ખાતે તૈયાર કરાયેલા હેલીપેડ ખાતે પાંચ કળશધારી કુમારીકા બાળાઓએ સોરઠી પરંપરામાં તેઓનું સ્વાગત કર્યું હતુ.

જ્યારે બપોર બાદ ભંભા પોળ નાકેથી ઉપરાષ્ટ્રપતિનો કાફલો ગીર જંગલમાં પહોંચી અને વન વિભાગનાં અધિકારીઓનાં નેતૃત્વમાં અલગ-અલગ ચાર જગ્યાએ દેડકડી, કેરંંભા વિસ્તારમાં કુલ ચાર જગ્યાએ ૩૬ સિંહોના પરિવાર નિહાળ્યા હતા અને તેમા દેડકડી રેન્જમાં બિલ્લી વાડી કૂંડી વિસ્તારમાં બે નર, ત્રણ બચ્ચા અને ત્રણ સિંહણ એમ આઠનાં ગૃપને ઉપરાષ્ટ્રપતિની કારની ફરતે ચક્કરો લગાવતા આ સિંહોની અદાને જોઇને અંસારી અને તેમના પત્ની સલમાબેન અંસારી ડાલામથા સિંહોની અદા નિહાળી ખુશખુશાલ થઇ ગયા હતા.

અગાઉથી નિધૉરીત કાર્યક્રમ મુજબ ઉપરાષ્ટ્રપતિ હામીદ અંસારી આજે બપોરે ૧૨:૪૦ કલાકે સાસણ નજીક ભાલછેલ ખાતે બનાવાયેલા હેલીપેડ ઉપર વાયુદળનાં ખાસ હેલીકોપ્ટરમાં આવી પહોંચ્યા હતા. અહીં ઉતરતાની સાથે જ રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી જયનારાયણ વ્યાસ, વનમંત્રી મંગુભાઇ પટેલ અને સાસણના સરપંચ લખમણભાઇ ધોળકીયા સહિતે તેઓને આવકાર્યા હતા. જ્યારે બાળાઓએ તેઓને કુમકુમ તિલક કરી સત્કાર્યા બાદ ઉપરાષ્ટ્રપતિ સીધા સાસણ ગીરનાં સિંહસદનમાં પહોંચ્યા હતા.

અહીં પણ ઉપરાષ્ટ્રપતિનું આગમન થતા વન વિભાગનાં ઉચ્ચ અધિકારીઓએ ફૂલોનાં ગુલદસ્તા સાથે સ્વાગત કર્યું હતુ અને તેઓને 'ધ ગીર' વી.વી.આઇ.પી. સ્યૂટમાં દોરી ગયા હતા. દરમિયાન બપોરનું ભોજન તથા આરામ ફરમાવી ચાર વાગ્યા બાદ ઉપરાષ્ટ્રપતિ ભંભા પોળ નાકેથી સિંહદર્શન માટે રવાના થયો હતો. આગળ પાયલોટિંગ કાર, પાછળ ઉપરાષ્ટ્રપતિની ગાડી, વન વિભાગની રેસ્કયુ મોબાઇલ, બંને મંત્રીઓની ગાડી અને જિલ્લાનાં વહિવટી, પોલીસ અને વન વિભાગનાં અધિકારીઓનો કાફલો સાસણ ગીરનાં જંગલમાં જતા વન વિભાગનાં અધિકારીઓનાં નેતૃત્વમાં અલગ અલગ ચાર જગ્યાઓએ કુલ ૩૬ સિંહોના પરિવાર નિહાળી ઉપરાષ્ટ્રપતિ દંપતિ ખુશખુશાલ થઇ ગયા હતા. સિંહદર્શન બાદ પરત ફરી સિંહસદનમાં જ સમીસાંજે સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમમાં અહીંના જાંબુરના સીદીબાપુ ગૃપનાં યુવાનોનું પ્રખ્યાત ધમાલ ન્úત્ય અને ગરબા નિહાળીને પણ પ્રભાવિત થયા હતા.

સાસણ ગીર ખાતેનાં તેઓના ૨૪ કલાકના રોકાણ દરમિયાન આવતીકાલે સોમવારે પણ ઉપરાષ્ટ્રતિ જંગલમાં ફરી સિંહદર્શન માટે જવાના હોવાનું પણ જાણવા મળી રહ્યુ છે અને ત્યારબાદ અહીંથી ફરી વાયુદળનાં હેલીકોપ્ટર મારફત રાજકોટ રવાના થનાર છે. દરમિયાન ઉપરાષ્ટ્રપતિનાં આગમનને લઇને શરૂઆતમાં ભાલછેલ હેલીપેડ તેમજ તેઓનું જ્યાં રોકાણ છે તે સિંહસદન ખાતે મોટી સંખ્યામાં લોકો આવ્યા હતા. જ્યારે રેન્જ આઇજી બી.કે. શ્રીમાળી, જિલ્લા પોલીસ વડા દપિાંકર ત્રિવેદીએ ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવ્યો હતો. બીજી બાજુ ઇન્ચાર્જ જિલ્લા કલેક્ટર વપિ્રાભાલ વહિવટી તંત્રને સતત માર્ગદર્શન આપતા હતા. સિંહસદન ખાતે ઉચ્ચ વનઅધિકારીઓનાં દિશા નિર્દેશ મુજબ ડી.એફ.ઓ. સંદીપકુમારે આગવી વ્યવસ્થા ગોઠવી હતી.

સોરઠમાં ગુજરાતી અને કાઠિયાવાડી જમણ – (Vice President enjoys Gujarati and Kathiyawadi cuisines at Sasan Gir)

ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને તેમનાં ધર્મપત્નીએ બપોરનાં જમણવારમાં પંજાબી સાથે ગુજરાતી ભોજનનો સ્વાદ માણ્યો હતો. પનીર કોફતા, ચના મસાલા, આલુમટર ફ્લાવર, પેપ્સી કપ, પાલક પુરી, લેમન રાઇસ, રાયતુ, સલાડ, પાપડ અને મીઠાઇમાં ગાજરનો હલવો ઉપરાષ્ટ્રપતિને પીરસવામાં આવેલ. સાંજે તેઓને રિંગણાનો ઓળો, બાજરાનાં રોટલા, આલુ સીમલા મીર્ચ, સેવ ટમેટા, પાલક પનીર, વેજ ભુરજા, ફૂલકા રોટી, ચુરમાનાં લાડુ, ગુંદા કેરીનું અથાણુ, કઢી ખીચડી અને ગીરનો દેશી ગોળ ઘી સહિત કાઠીયાવાડી જમણ પીરસાયુ હતુ.

જ્યારે સિંહસદનનાં રસોઇ સ્ટાફનાં યોગેશ મહારાજ, શેરશા સીદીશા વિલાસભાઇ સહિત સ્ટાફ પણ તેઓને આ જમણ જમાડવાની તૈયારીમાં રહ્યો હતો. આ જ રીતે બપોરે આવ્યા ત્યારે નાળીયેરનું પાણી, મોસંબીનો જયુસ, ગીર જંગલમાં બસ્કિીટ, વેફર્સ, નાળીયેર પાણી, ચા-કોફી પીધા હતા. આજ રીતે જંગલમાંથી પરત ફરતા એપલ જયુસ અને રાત્રે સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ વખતે જલજીરા ફોદીનાનો સ્વાદ માણ્યો હતો.

કારની અંદર જ બેસી સિંહદર્શન કર્યા -
ઉપરાષ્ટ્રપતિ હામીદ અંસારી અને તેમના ધર્મપત્નીએ કારની અંદર જ બેસી જંગલમાં મોજ મસ્તીમાં વહિરતાં અભિભૂત થયા હતા.

દૂધાળા નેસ પાસે ઉપરાષ્ટ્રપતિની કારમાં અધિકારીને માલધારીએ કવર આપ્યું -

ઉપરાષ્ટ્રપતિનો કાફલો સિંહ દર્શન કરી પરત ફરી રહ્યો હતો ત્યારે દૂધાળા નેશ પાસે માલધારીઓના સમૂહને જોઇને તેઓની ગાડી રોકાતા માલધારીઓમાંના એક માલધારીએ ઉપરાષ્ટ્રપતિની કારમાં બેઠેલા એક અધિકારીને બંધ કવર આપ્યુ હતુ.

- તમામ તસવીરો જીતેન્દ્ર માંડવીયા

Previous Posts